Het is 1948, drie jaar nadat Soekarno de onafhankelijkheid van Indonesië heeft afgeroepen, als Jaap samen met zijn moeder zijn vader achterna reist naar Java. In De lotus en de waringinboom van Robin Raven lees je over deze periode. Je ontdekt dat het leven voor de Indonesiërs nog lang niet zo vrij was als Soekarno voor ogen had.
Emigreren naar Indonesië
Jaap reist naar zijn vader die een belangrijke functie op een suikerplantage in Indonesië heeft. Hij vindt het helemaal niet erg om te moeten emigreren, want Jaap heeft het niet naar zijn zin op school in Amsterdam. Zodra hij aankomt bij de onderneming van zijn vader gaat er een wereld voor hem open en sluit hij al snel vriendschap met een jongen van zijn leeftijd.
Niet alles is goed
Het land is prachtig, het weer is meestal heerlijk, al kan het er wel érg warm zijn. Zeker in de eerste periode is het een groot avontuur, want Jaap hoeft dan nog niet naar school en heeft dus veel vrije tijd. Er is echter ook iets waar Jaap moeite mee heeft en dat is de manier waarop onder andere zijn vader met de Indonesiërs omgaat. Soekarno riep drie jaar geleden de onafhankelijkheid uit, maar Jaaps vader noemt het land nog steeds Nederlands-Indie en kijkt neer op de Indonesiërs. Dat heeft ook gevolgen voor Jaap, want hij mag van zijn vader niet omgaan met Gus, die niet wit is, omdat hij een Nederlandse vader en een Indonesische moeder heeft.
Machtsvertoon en scheve verhoudingen
Doordat Jaaps vader zich blijft gedragen als de onderdrukker en andere personages zoals de plantage arts meneer Quist zich daar (uit het zicht van de leiding) tegen verzetten, wordt het voor de lezer duidelijk dat er iets schuurt. Dat maakt dit boek erg sterk, want het laat zien hoe diepgeworteld dat machtsvertoon en de overtuigingen zijn dat de ene persoon meer waard is dan de andere. Door de personages die het voor de Indonesiërs opnemen en de hoofdpersoon die verder kijkt dan de mening en het gedrag van zijn vader, is dit duidelijk voelbaar.
Gedreven door interesse
Jaap is dus totaal anders dan zijn vader. Hij heeft oprechte interesse in de mensen die hij ontmoet en ziet zijn medemens, (of die nu wit of van kleur is) als zijn gelijke. Daarnaast leert hij de lokale taal en is hij bevangen door een bijzondere boom en de lotus die in het vijvertje groeit. De boom en het water lijken bijzondere krachten te hebben!
Voor wie?
De lotus en de waringinboom is met name geschikt voor leerlingen vanaf ca. 11 jaar met enige leeservaring. Het laat heel goed zien hoe het leven in Indonesië er rond 1948 uitzag, maar doordat het even duurt voordat er een duidelijk probleem is waar Jaap mee worstelt en waarvan je wilt weten hoe hij het oplost, is het minder geschikt voor leerlingen die minder leeservaring hebben en iets meer nodig hebben om door te willen lezen.
Goed om te weten is dat er in het verhaal ook gebruik wordt gemaakt van de lokale taal. Vaak staat de vertaling erbij, maar niet altijd, en dat kan de vaart uit het verhaal voor de minder ervaren lezers.
Mochten jij en je leerlingen meer willen leren over deze periode in de geschiedenis, dan is het informatieve boek Het begon met peper een absolute aanrader!
Over het boek
Titel: De lotus en de waringinboom
Auteur: Robin Raven
Uitgegeven door: Lemniscaat
Jaar van verschijnen: 2026
Aantal pagina’s: 261
Voor lezers vanaf ca. 11 jaar.