Aan de slag met 'Nomen Nescio'

Gastblog door Anouschka Porte

Hoe ga je aan de slag met een actueel, maar ook gevoelig onderwerp? Anouschka Porte liet haar klas na het lezen van een novelle een (fictieve) vergadering houden over de komst van een asielzoekerscentrum in hun woonplaats. In deze blog vertelt ze hoe ze dit heeft aangepakt en deelt ze haar les.

In mijn eerdere blog vertelde ik over de manier waarop ik mijn leesonderwijs het afgelopen schooljaar heb omgegooid. In deze blog deel ik een werkvorm die ik afgelopen tijd met succes heb gebruikt in mijn derde klas van het VWO, bij de novelle Nomen Nescio van Juultje Koffeman.

Aan de slag met een actueel onderwerp

De afgelopen tijd is de opvang van asielzoekers en het debat daaromtrent bijna dagelijks in het nieuws. De polarisatie in Nederland lijkt alleen maar toe te nemen. Dat maakt het des te belangrijker om hierover in gesprek te gaan met je leerlingen, als dat binnen jouw klaslokaal veilig genoeg voelt.

Stap 1: een novelle lezen

De afgelopen tijd hebben mijn leerlingen de novelle Nomen Nescio van Juultje Koffeman gelezen. Zij hebben hiervoor vijf lessen lang 30 minuten leestijd gekregen. Voor de meeste leerlingen was dit (ruim) voldoende om het boek uit te lezen. Enkele leerlingen hebben het thuis uitgelezen en de leerlingen waren overwegend enthousiast over dit boek.

Stap 2: in gesprek

Vervolgens hebben we tijdens de les een vergadering over de komst van een AZC in onze woonplaats gesimuleerd. De leerlingen werden eerst in groepen met verschillende standpunten ingedeeld. Vervolgens was het aan hen om argumenten bij hun standpunt te vinden, mede gebaseerd op de novelle. Aangezien elk van de leerlingen gevraagd zou kunnen worden om te spreken, gingen ze ijverig aan de slag. Daarna wees ik een groepslid aan om een openingsstatement te geven. Elk van de verschillende groepen kwam langs. In principe was er daarna nog ruimte om verder in debat te gaan, maar dat bleek niet nodig; alle argumenten waren al besproken. Twee leerlingen gaven als ‘verslaggevers van de NOS’ (compleet met etui voor hun mond bij wijze van microfoon) een samenvatting van het debat. Uiteindelijk duurde de werkvorm op deze manier 35 minuten.

Gefundeerd een eigen mening vormen

Ik vond het positief om te merken dat op deze manier de verschillende standpunten binnen de maatschappij allemaal aan bod kwamen. Juist doordat leerlingen een bepaalde rol toegewezen krijgen, is er voor de verschillende perspectieven ruimte. Op basis van wat de leerlingen gelezen en geleerd hebben, kunnen ze goed hun eigen mening vormen.

Lezen krijgt betekenis

Wat ik mooi vind aan deze manier van werken, is dat een goed boek niet stopt bij de laatste bladzijde. Door er samen over te praten en in een werkvorm als deze de inhoud te koppelen aan iets wat in onze eigen belevingswereld speelt, krijgt het lezen écht betekenis voor de leerlingen. En dat draagt, hoop ik, ook weer bij aan het leesplezier waar het mij om begonnen was.

Werkvorm bij Nomen Nescio

Ben je benieuwd geworden naar de werkvorm bij Nomen Nescio en wil je hem zelf gebruiken? Er zijn twee versies beschikbaar, klik op de link om deze te downloaden: een docentenversie en een leerlingenversie. De werkvorm is bedacht door mij en – na een prompt van 10 zinnen en meerdere opdrachten tot bijschaven – door ChatGPT uitgewerkt.

Meer blogs over leesonderwijs