De Poëzieweek biedt een uitgelezen kans om extra aandacht aan poëzie te besteden. Maar welke dichtbundels zijn geschikt voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs? Lezenslessen geeft tips!

Leestips

Soms is het een beetje zoeken naar geschikte dichtbundels voor jongeren vanaf twaalf jaar. Je wilt geen gedichten bespreken die te kinderachtig zijn, maar poëzie voor volwassenen is vaak nog te uitdagend. Gelukkig zijn er de afgelopen jaren een aantal prachtige dichtbundels voor deze doelgroep verschenen. Je vindt hieronder een selectie.

Onbreekbaar – Hans Hagen

Een bundel met veel variatie. De gedichten in Onbreekbaar gaan over dingen waar jongeren dagelijks mee te maken krijgen en is een weerspiegeling van het leven. Onderwerpen als verliefdheid, huiswerk en de dynamiek in de klas komen aan de orde. Daarnaast bevat de bundel gedichten over onderwerpen die niet voor iedereen herkenbaar zijn, maar die wel bij het leven horen, zoals het verlies van een dierbaar persoon. Met illustraties van Deborah van der Schaaf.

Het zout uit je ogen – Miriam Bruijstens

In Het zout uit je ogen staan gedichten over de liefde. Een aansprekend onderwerp voor jongeren die zich op dit gebied aan het ontwikkelen zijn. De meeste gedichten in deze bundel zijn kort, ze bevatten per regel vaak maar enkele woorden en er wordt weinig beeldspraak gebruikt. De gebruikte taal roept als vanzelf associaties, gevoelens en emoties op waarin de lezer zich zal herkennen. Dit wordt ondersteund door de fijne pentekeningen van Iris Boter.

Voor als je stuk bent – Schiavone

In deze persoonlijke bundel staan kwetsbare gedichten die onder andere gaan over depressie, liefdesverdriet, verlies, discriminatie, het gevoel er niet bij te horen en eenzaamheid. Maar ook over het (her)vinden van jezelf, helen en weer opstaan. Met name jongeren van kleur en/of jongeren die voor uitdagingen staan in hun leven en bij wie het niet vanzelf gaat, zullen zich kunnen herkennen in de indringende gedichten uit Voor als je stuk bent.

Jij begint – Kees Spiering

Spiering schrijft in Jij begint over gepest worden, afscheid moeten nemen van een dierbare, echtscheiding, verliefdheid en nog veel meer onderwerpen waar jongeren in het dagelijks leven mee te maken hebben tijdens hun zoektocht naar hun eigen identiteit. De gedichten zijn niet te lang en niet te kort en bevatten humor of een prettige, bemoedigende boodschap aan de lezer. Ze zijn soepel geschreven, in heldere taal en zitten zo in elkaar dat je ze vloeiend kunt lezen of voordragen. Met illustraties van Alette Straathof.

Ze gaan er met je neus vandoor – Ted van Lieshout

Is het een dichtbundel of een verhaal? Dit is een van de eerste vragen die mogelijk in je opkomt als je Ze gaan er met je neus vandoor oppakt. Wie door Ze gaan er met je neus vandoor bladert, ontdekt al snel verhalende teksten, gedichten en diverse vormexperimenten. Samen vormen ze de inhoud van dit bijzondere boek, dat gaat over een dichter met liefdesverdriet, letters die aan het werk willen, conflicten en verlies.

Ik wou dat ik een vogel was – diverse auteurs

Ik wou dat ik een vogel was is een kloek boek met gedichten over de natuur. De gedichten zijn geschreven door een groot aantal dichters, veelal uit Nederland of Vlaanderen. Dit boek is heel geschikt om regelmatig uit voor te dragen en vormt een geweldige manier om kennis te maken met poëzie en een grote hoeveelheid dichters. Met illustraties van Frann Preston-Gannon.

Vrije versvorm

Een vrije vers is een gedicht zonder regelmatige strofebouw of rijmschema. Er is vaak geen vast metrum en regellengtes kunnen verschillen. In deze vorm verschijnen de laatste tijd ook regelmatig verhalen. Het is erg interessant om met je leerlingen naar deze boeken te kijken. Is dit een gedicht? Een verhaal? Of beide? Doordat de verhalen relatief weinig tekst bevat, spreken ze vaak ook aarzelende lezers aan. Op Lezenslessen.nl vind je twee besprekingen van dergelijke verhalen.

67 seconden – Jason Reynolds

In 67 seconden is Wills broer Shawn vermoord en Will doet wat hij op dat moment moet doen: hij volgt drie regels op. Hij huilt niet, snitcht niet en hij neemt wraak. Maar op weg naar de moordenaar van zijn broer ontmoet hij in de lift een aantal mensen. Ze vertellen hem delen van een groter verhaal, waardoor Will steeds meer gaat twijfelen of hij wel het goede gaat doen.

Toffee – Sarah Crossan

Allison woont in een onveilige situatie en de band met haar vader is niet goed. Nadat Kelly-Anne, de verloofde van haar vader is vertrokken, besluit Allison weg te lopen. Eigenlijk wil ze naar Kelly-Anne, maar die blijkt niet meer te zijn waar ze was, dus moet Allison op zoek naar een alternatief. Ze denkt beschutting te vinden in een leegstaand huis, maar het blijkt het huis van de dementerende Marla te zijn. Marla denkt dat Allison haar jeugdvriendin Toffee is en Allison beweegt mee, zoals ze altijd al gedaan heeft. Zo ontstaat er een bijzondere band tussen die twee. Lees hier de boekentip over Toffee.

Lesmateriaal & Lespakket Poëzie

Op Lezenslessen vind je bij de meeste titels uit dit artikel lesmateriaal. Leerlingen lezen de dichtbundels en verdiepen hun leeservaring vervolgens met een van de opdrachten naar keuze die bij de betreffende dichtbundel hoort.

Daarnaast is er een Lespakket Poëzie beschikbaar waar al deze lesmaterialen in zitten, plus extra’s die je leerlingen helpen om een dichtbundel te kiezen die aansluit bij hun leesniveau en interesses. Je leest hier meer over het complete Lespakket Poëzie voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs.

Meer lezen?

Op Lezenslessen.nl vind je meer informatie over poëzieonderwijs in de volgende blogs:
Poëzieonderwijs, wat bereik je ermee?
Poëzieonderwijs, hoe pak je dat aan?

Deel dit bericht
Lezenslessen